Sömürge Dönemi Kapanıyor: Hollanda ve Almanya’dan Gana’ya Tarihi Eser İadesi
Hollanda ve Almanya, sömürge döneminde Gana'dan yasa dışı yollarla çıkardığı yaklaşık 2 bin tarihi eseri ve kültürel varlığı ait olduğu topraklara iade etme kararı aldı. Afrika'nın kültürel mirasını geri kazanma mücadelesinde dönüm noktası olan bu gelişme, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.
Onarıcı Adalet Konferansı’nda Tarihi Adım
Söz konusu iade kararı, 17-19 Haziran tarihleri arasında Gana’da gerçekleştirilen "Onarıcı Adalet Konferansı" esnasında resmiyet kazandı. Gana Dışişleri Bakanı Samuel Okudzeto Ablakwa, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada her iki ülkenin de eserleri geri vermeye hazır olduğunu duyurdu.
Konferansın genel oturumunda Hollanda ve Almanya'nın Akra büyükelçileri, iade edilmesi planlanan eserlerin detaylı bir kataloğunu Gana Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama'ya takdim etti. İade edilecek envanter içerisinde, geçmiş dönemlerde ülke dışına kaçırılan ve kültürel-tarihi öneme sahip çok sayıda benzersiz obje bulunuyor.
Danimarka’dan Köle Ticareti Özrü ve BM Kararının Etkisi
Konferansta dikkat çeken bir diğer önemli gelişme ise Danimarka cephesinde yaşandı. Danimarka Dışişleri Bakanı, transatlantik köle ticaretinde ülkelerinin oynadığı rol nedeniyle resmi olarak özür diledi. Danimarka hükümeti ayrıca, geçmişte kendileri tarafından inşa edilen tarihi kalelerin korunması ve restorasyonu için finansal ve teknik destek verme taahhüdünde bulundu.
Gana Dışişleri Bakanı Ablakwa, Gana’nın öncülüğünde Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde kabul edilen kültürel varlıkların iadesine ilişkin kararın, Avrupa ülkelerinin restitüsyon (geri iade) politikalarında kırılma noktası yarattığını ve bu olumlu adımları hızlandırdığını vurguladı.
Afrika’da Kültürel Mirası Geri Kazanma Seferberliği
Sömürge döneminde Afrika kıtasından yağmalanarak Avrupa'ya taşınan yüz binlerce tarihi eser, halen pek çok Batılı müze ve özel koleksiyonda sergilenmeye devam ediyor. Son yıllarda seslerini daha gür çıkaran Afrika ülkeleri, bu eserlerin ivedilikle ait oldukları topraklara geri verilmesini talep ediyor.
Gana, uzun süredir yurt dışındaki tarihi ve kültürel envanterinin çıkarılması için yoğun bir diplomatik trafik yürütüyordu. Almanya, Hollanda, Fransa ve Belçika gibi ülkelerin son dönemde attığı bu adımlar, Afrika'nın tarihi haklarını geri alması konusunda geleceğe dair büyük bir umut ışığı yakıyor.
YORUMLAR